Belgische geschiedenis: Wie zijn wij?
Spreken over België en de Belgen als volk kan op twee manieren. Enerzijds kunnen we een soort van vaderlandse geschiedenis geven die ontsproten is aan romantische geesten uit de 19de eeuw of anderzijds kunnen we pogen een zo’n objectief mogelijk relaas te geven over ons land en zijn ontstaansgeschiedenis. Laten we voor dit laatste opteren.
Gaan we terug in de geschiedenis, dan vinden we de eerste bronvermelding over de ‘Belgen’ bij de Romeinse keizer Caesar, die hen de ‘dapperste aller Galliërs’ noemde. Na veel ‘omzwervingen’ onder verschillende koningshuizen (Mero-vingers, Karolingers, Lotharingers, Hertogen van Brabant en de Graven van Vlaanderen, Bourgondiërs, Spaanse Habsburgers, Oostenrijkse Habsburgers, Fransen, Nederlanders, etc.), territoriale verliezen en -winsten, dynastieke huwelijken, -annexaties,... werden we in 1830 een onafhankelijk land met als naam: BELGIE. Toen nog unitair maar ondertussen kent het 3 gemeenschappen: de Vlaamse-, Waalse- en de Duitstalige gemeenschap (dit laatste als gevolg van WO I).
Velen hebben ons doen willen geloven dat België al lang één geheel vormde sinds 10de eeuw na onze jaartelling en dus m.a.w. samenhoorde en logischerwijze gedoemd was om onafhankelijk te worden. Maar ieder nuchter denkend mens ziet natuurlijk de ware reden. En die was eerder van religieuze én economische aard. Achteraf bekeken is onze onafhankelijk eigenlijk te wijten aan een louter toeval, speling van het lot, geluk en een handjevol mensen die zeker niet de totale bevolking achter zich hadden. Als deze al wist wat er gaande was…
De verdere staatsvorming zorgde vervolgens voor het creëren van een eigen ‘Vaderlandse’ geschiedenis om op deze manier een samenhorigheidsgevoel te scheppen.
Naar de toekomst toe dreigen we (volgens sommigen) deze Belgische ‘identiteit’ te verliezen door de verdere uitbouw van de Europese Gemeenschap: grenzen vallen weg, er is vrij verkeer van goederen en personen, er komt een Europese eenheidsmunt, Europese wetgeving hangt ons boven het hoofd, etc. Maar is deze klaagzang terecht of niet? Wie zal het ons zeggen?
Laurent Hoornaert, 1996.
Ik schreef dit stuk voor een internationaal CCED-project als antwoord op de vraag wat die ‘Belgische identiteit’ juist is. Conclusie van onze Belgische groep was dat een identiteit aanmeten, voor ons, niet echt opging.
